ՍԻՐՈ  ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ 

 

ՍԻՐՈ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ
ՍԻՐՈ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

ՍԻՐՈ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

 

26   օգոստոս   1994   թվական   Երեւան

Երկար    հնչում   էր    հեռախոսի  զանգը:

Ալյո՜, — լսվեց   մի   օրիորդի   քնքուշ   ձայն,

Տիգրա՛ն,   այդ    դու՞   ես, — խոսափողում   լսվեց   աղջկա   հեկեկոցը,

Քրիստիկ,   այո    ես   եմ, — բարցատրեց   Տիգրանը,   աղջիկը    չէր    կարողանում    պատասխանել,    նրա   լացը   երկար    ժամանակ   չէր   դադարում,  Տիգրանը    լուռ    սպասում   էր,   թե   երբ   կդադարի   աղջկա   հեկեկոցը:

Տե՜ր   իմ    Աստված, — հեկեկոցը   նորից    շարունակվեց:

Լսի՞ր   Քրիստիկ,   մենք     կարող   ենք   այսօր    հանդիպել, — վերջապես   խոսեց    Տիգրանը,

Այո՜    իհարկե՛, — հազիվ   խոսեց    օրիորդը, — բայց   ի՞նչ   է,   դու՛   Երեւանում   ե՞ս, — շփոթված   հարցրեց    նա,

Այո   նոր    եմ    վերադարձել, — ասաց   Տիգրանը, —  եթե    դեմ    չես   կես  ժամից    քեզ    կսպասեմ   հրապարակի   յոթ   աղբյուրների    մոտ

Տիգրանը   արագ    դրեց    լսափողը,   չգիտես    ինչու   նա   մի   տեսակ   տարօրինակ    էր    թվում,    նույնիսկ    հարազատ   քրոջ    հետ   զրուցելիս   կարծես   շտապում    էր   երեւի    կարեւոր    հանդիպումն    էր    պատճառը:

Տիգրան   իսկ    ինչու՞   ես   շտապում, — հարցրեց   քույրը, — կմնաս   կճաշենք   նոր    կգնաս,   առանց    այն    էլ   սուրճդ    չխմեցիր

Հազար   ներողություն, — քաղաքավարի    ասաց   նա, — կներես    ինձ   քույրիկ   չեմ     կարող,   ինձ     սպասելու   են,   թող    մնա    մեկ   ուրիշ   անգամ,   կճաշենք, — նա    արագ    հրաժեշտ   տվեց    եւ   դուրս    եկավ    քրոջ     տանից,

Տիգրա՜ն   սպասի՛ր,    այդ   ու՞ր

 Նրա     ետեւից   բղավեց    քույրը, — եթե   սպասես   ես   կգամ    քեզ   հետ...

Տիգրանը    քրոջը   սպասեց   շենքի    բակում,   երեւի    վախենում   էր,  որ  կուշանա    այդքան    սպասված   ժամադրությունից:   Քույրը    դուրս    եկավ  տանից   ու    թեւանցուկ    անելով     եղբորը    քայլեցին   դեպի    մոտակա    մետրոյի    կայարանը, — Տիգրան,   եթե    գաղտնիք   չէ   ու՞մ    հետ    ես   ժամադրված, — հարցրեց    նա, — Քրիստիկի՞, — առանց   սպասելու    պատասխանի  գուշակեց    քույրը,

Այո՛,   նրա    հետ, — եղավ    կարճ   պատասխան,

Գիտե՞ս,   քո    բացակայության   ժամանակ   նա   միշտ    այցելել   է   մեզ,   երեխաներին    միշտ    նվերներ     էր    բերում    ու    թխվածք:  

Ճիշտն   ասած    շատ    շնորհքով   աղջիկ     է,    բայց...

Ի՞նչ    բա՛յց, — միանգամից     վրա     բերեց   Տիգրանը,

Քույրը     միանգամից   շփոթվեց   չկարողացավ   շարունակել,

Գիտե՞ս   նա    իր     վիպուստնոյին    չի   մասնակցել, — թեման     փոխեց   քույրը, — դու   նամակով   գրել    էիր   որպեսզի,   չմասնակցի,   նա    այդպես   էլ   արել    է:

Բայց   եթե   ճիշտն   ուզում    ես   իմանալ,   նա   շատ   կարճ   է    հագնում, — ավելացրեց    վերջում:

Ես   նրան    այդպիսի   խորհուրդ   չեմ   տվել, — զարմացավ   Տիգրանը, — իսկ   կարճ    հագնելը     այստեղ   ի՞նչ   կապ   ունի...

Քույրը    շփոթվեց:  

 

                                                                               1   

Նրանք    մտան    մետրոյի    կայարանը,  Տիգրանի    համար  կարծես   ամեն   ինչ   նոր    լիներ,   թե   հարազատ   քաղաքը   եւ   թե   քաղաքի   մարդիկ,   ամեն    ինչ   փոխվել    էր,   անգամ   մարդկանց    հայացքների   մեջ    օտարություն    էր   նկատում,   կամ   մի    գուցե    նա   ժամանակի   մեջ     էր    մոլորվել:  

Հանրապետության    հրապարակի   ժամացույցի   սլաքները   ցույց    էին   տալիս`  ժամը   յոթ    եւ   անց    կես,   չնայած   երեկոյան    ժամ    էր,    սակայն   քաղաքի   այդ    մասում   անցուդարձը    շատ    էր:

 Տիգրանն   ու   քույրը    կես    ժամ    էր    ինչ   ժամադրված    տեղում    էին՝    յոթ   աղբյուրների    մոտ:    Տիգրանը    հաճախակի    նայում    էր    մեկ    ձեռքի    ժամացույցին,    մեկ    հրապարակի    հսկա    ժացույցին,   կարծես    թե    չէր   վստահում    ժամացույցներին,    նա     նյարդերը    չէին    դիմանում,    կարծես    թե   բարկանում    էր    ժամացույցների    վրա:

Ժամը    քանիսի՞ն    ես    պայմանավորվել, — անհանգստացավ    քույրը,

Ժամը   յոթն    անց    եւ    կես...

Վերջապես    երեւաց    Քրիստիկը,   նրան   ուղեկցում    էր    տատիկը,   աղջկա  հագին    սպիտակ    դպրոցական    գեղեցիկ    ասեղնագործ   նուրբ    ու   կիսաթափանցիկ  վերնաշապիկ    էր,    եւ   կարճ    սեւ    կիսաշրջազգեստ:  Վերնաշապիկի    ծայրերը   երկար    էին,   համարիա    թե    ծածկում     էին    նրա   կարճ   կիսաշրջազգեստը:   Վերնաշապիկի   վերին    մասից    գեղեցիկ   բարձրանում    էին    նրա    մեծ    ու   գեղեցիկ   կրծքերը:

Տիգրանը   եւ    Քրիստինեն    ուրախ    հայացքներով   մոտեցան    իրար,   Տիգրանը   գրկեց    ու   մտերմաբար    համբուրեց    աղջկա    այտը:   Քրիստիկի   ձեռքերը   դողում    էին,    աղջիկը    շատ    հուզված     էր:

— Դե՜,   ինչպե՞ս   ես    հիմա,   Տիգրան, — հազիվ   շշնջաց    Քրիստիկը,   նրա   աչքերը    խոնավ   էին    եւ   ուրախությունից     փայլում    էին,   երեւի   նա   շատ   էր    սպասել   այդ    հանդիպմանը     ու    հիմա    վերջապես    տեսնում     էր   իր   առջեւ    կանգնած   այն   մարդուն,   որին   սպասել   էր    երկար   ու   ձիգ   9   ամիսներ 

Թվում    է    թե   այդ    ինը   ամիսները     կարճ    էր,   սակայն    այդ   ամիսները    լի   էին   ահով    եւ    տագնապով:

— Դե՜,    եթե    ողջ    եմ,   ուրեմն     ամեն    ինչ   լավ    է, — կատակեց    Տիգրանը,   նա     նույնպես    շատ    ուրախ    էր    ու   չէր    կարողանում    բառեր   գտնել   արտահայտվելեու,   մանավանդ   խուսափում     էր    քրոջ    եւ    նրա    տատիկի  ներկայությունից:

 Քրիստիկը   այս    ամիսներին    շատ    էր    փոխվել,    իրենց    վերջին    բաժանումից    առաջ    աղջիկը    ավելի    մանկանման   էր   ու   նուրբ,   մազերը    կարճ   էին    տղայի   նման,    իսկ     հիմա    դարձել    էր    մի    հասուն     օրիորդ,   իր    աչք   զարնվող    արտաքինով:   

Տիգրանը    համբուրվեց     նրա   տատիկի   հետ:

— Դե՛,   ինչ,    գնա՞նք    մեր   տուն, — առաջարկեց   Աղուն   տատը,

— Չէ՜,   շնորհակալ     ենք    Աղուն     մայրիկ,   մեզ    սպասելու    են, — մեջ   մտավ   Տիգրանի    քույրը,    հետո   տեսնելով   եղբոր     խիստ   հայացքը,   համաձայնվեց, — լա՜վ,    միայն   մի    քանի    րոպեով    կմտնենք...

Նրանք   քայլեցին    նեղ    փողոցով,

Տիգրանը    ուզում     էր    առանձին     խոսել   Քրիստինեի    հետ,   սակայն    կարծս   խանգարող    ինչ    որ    բան   նրան    ետ     էր   պահում:   Նա   եւ   Քրիստինեն    քայլում   էին    կողք - կողքի,   քիչ    ետ    էին    քրոջից    եւ    տատիկից:  

 

                                                               2

Սվերդլովի    փողոցում   ամեն    ինչ    նույնն     էր,   այստեղ    ժամանակը    կարծես   թե   կանգ    էր    առել:   

Նրանք`   երկուսով    իրար   շատ   բան   ունեին    ասելու,   սակայն   լռում   էին,   Քրիստիկը    բռնեց    Տիգրանի    ձեռքը,   մի    սառսուռ   անցավ   նրա   ողջ   մարմնով,    վերջապես    աղջիկը    հպվեց   իրեն:

— Տիգրա՛ն,   ինչ    լավ   է,   որ   վերադարձար, — կամաց    շշնջաց   նա, — ես   քեզ   շատ     էի    սպասում...

Լացակումած    հայացքը    չկտրելով    նրանից:

— Քրիստիկ    քույրս   ասում   է,   որ    դու   ասել   ես,    թե   իբր    ես   պատվիրել   եմ     քեզ,   որպեզի   չմասնակցես    քո   դպրոցի    ավարտական    տոնահանդեսին, — թեման    փոխեց   Տիգրանը,

— Գիտե՞ս   ինչ,   ես   չեմ    կարող    մացնակցել   այդ   տոնահանդեսին,   երբ   դու՛   այստեղ    չես, — արդարացավ    նա, — իսկ   Մարիամին    էլ   այդպես    եմ    ասել,   որպեսզի   արդարանամ   Իսկ    դու՛    ինչ    է    բարկանու՞մ    ես...

Տիգրանը   ի   պատասխան   ժպտաց,   նա   մտքերի    մեջ    էր   շարունակ    լռում  էր,    միայն   նայում    էր   աղջկա    երկար    ու   սեւ    թարթիչներին:

— Քիրստի՛կ   դու    շատ   ես   փոխվել, — մտքերից   կտրվելով    ասաց   Տիգրանը,

Դու՛   նույնպես, — պատասխանեց   Քրիստիկը:

Այո՜,   երեւի    շատ   եմ    ծերացել, — լուրջ    ասաց   նա, — այս   ամիսների   դժվարությունները    պառավացրել    են...

Ո՛չ,   այդպես   մի    ասա, — նեղացավ   աղջիկը, — ընդհակառակը   գեղեցկացել   ես, — հաճոյախոսեց   Քրիստիկը, — Տիգրա՛ն,   թող   բոլորը    քեզ    նման   լինեին...

Լա՜վ,   լա՜վ,   այդ   մեկը    շատ   ասացիր, — ծիծաղեց    նա,

Չէ՜,   ինչու   ես   ծիծաղում,    ես   լուրջ   եմ   ասում, — հաստատեց   Քրիստիկը,

Երեւի   ընկեր    ունե՞ս, — լուրջ   հարցրեց    Տիգրանը,   Քրիստինեն   միանգամից   լրջացավ,   նման   հարցման    չէր    սպասում:

Իի՜նչ… — Նրա    ձայնը    հուզմունքից    խզվեց:   Տիգրանը   կրկնեց   հարցը,  Քրիստինեն   քիչ   էր   մնում   լացեր, — Տիգրան   հանդիպել    ենք    հիմա,  որ   դա՛  հարցնե՞ս, — լացակումած   հազիվ   արտաբերեց    նա:  Տիգրանը   զգաց   իր  սխալը,   ձեռքը   գցեց   աղջկա   պարանոցին   եւ   մոտեցրեց    իրեն   ու  թեթեւ   համբուրեց   նրա   արցունքոտված    այտը:

Կատակում   եմ,   կներես…

Ներողություն   խնդրեց    նա:

Նրանք    հատեցին    Լենինի   պողոտան   ու   մտան   այգի,   այգու   հարեւանությամբ    էր   գտնվում    Քրիստիկենց   տունը,    նրանց    բնակարանի   պատշգամբը   բացվում    էր   ուղիղ   այդ   այգին,

Նրանք    բարձրացան   տուն:

Քրիստի՛կ    ջան    մի    հատ   շտապ   սուրճ    դիր, — պատվիրեց   տատը,   եւ   հյուրերին     հրավիրեց   ճաշասենյակ:

— Լա՜վ    է, — ուրախացավ    Տիգրանը, — դե   որ   եկել    ենք   սուրճ    կխմենք    նոր    կգնանք, — նա     խիստ   հայացքով    նայեց    քրոջը,   քույրը   հնազանդվեց   հասկանալով    իրավիճակը:

Տիգրանի   քույրը    եւ   Աղուն    տատը   մտան    հյուրասենյակ,    չնայած    որ   դա  նրանց    բնակարանի   միակ   սենյակն   էր:  Բնակարանը   մեկ   սենյականոց    էր`  բաղկացած   ոչ    մեծ    սենյակից   ու   խոհանոցից,    չհաշված   լոգարանն  ու   ընդարձակ    պատշգամբը:

Քրիստիկը    խոհանոցում    արագ արագ  սուրճի   պատրաստություն    էր  տեսնում,   Տիգրանը   մտավ    խոհանոց,    նրանք   զրուցում    էին   շշուկով,  չնայած    որ    նրանց    չէին    լսում:

Գիտե՞ս,   չես   կարող    պատկերացնել   թե    ինչքան   ուրախ   եմ, — առաջինը   արտահայտվեց    Քրիստիկը,   նա   երեւի    միշտ   մտքում   արտահայտվել   էր,  սակայն    հնարավորություն    չէր   ունեցել    ասելու:

Տիգրանը   գրկեց    աղջկան   եւ   սեղմեց   կրծքին:

 

 

                                                                                          3

 

Աղջիկը    հալվեց   նրա    ձեռքերի    մեջ,   շիկնել    էր   ամոթից:

Տիգրանն   ու    քուրը    զրուցելուց   եւ   սուրճ    խմելուց   հետո   պատրաստվեցին   դուրս   գալ,   տան    տերերը`   տատ   ու   թոռ  նրանց    ուղեկցեցին   մինչեւ   շքամուտքի   աստիճանները:

— Մարիամ   ջան   խնդրում    եմ   մեկ    վարկյան    սպասի՛ր, — աստիճանների   վրա    ինչ    որ   բան    հիշեց   Տիգրանը,   եւ   շուռ  գալով    հարցրեց, — Քրիստիկ   մոռացա    ձեռքերս    լվացել, — նա

պարզեց    ձեռքերը, — որտե՞ղ    կարող   եմ  լվացվել...

— Լոգարանում, — զարմացավ   աղջիկը,   նրան   Տիգրանին   ուղեկցեց

լոգասենյակ:

Մինչ    Տիգրանի   քույրը    աստիճանների    վրա   հրաժեշտ   կտար   Աղուն   տատիկին,    Տիգրանը   օգտագործելով   առանձին    պահը    լոգարանում   ամուր   գրկեց   Քրիստինեի   մեջքը    ու   շրթունքները

 հպեց    աղջկա    շուրթերին:  

Այդ   ամենը   այնքան    արագ   եւ    անսպասելի   եղավ,   որ   Քրիստինեն   անակնկալից,    նույնիսկ    չհասցրեց    դիմադրել,  ընդհակառակը   գրկեց   նրա   պարանոցը,   որպեսզի    չընկնի:

Առաջին    անգամ   սիրահարների   շուրթերը    հպվեցին    իրար,  կարճ եւ  կրքոտ  մի    համբույր:  Լսվում    էր    աղջկա   սրտի   բարձր   բաբախումները,    դա   նրա  կյանքի   առաջին   համբույրն    էր,   դեռ ոչ   մեկ   չէր   համարձակվել   դիպչելու   նրա    կուսական  շուրթերին…   Այդ    էլ    այդպես   հանկարծակի    եւ   կոպիտ:

 Չնայած   այդ    կոպտության    մեջ    էր    երեւի   երկար   բաժանումի  կարոտի   կիրքը,  նա    միշտ   երազել    էր   այդ    պահի    մասին: Տիգրանի   երազներում    այն   դեռահաս    աղջկա   կերպարն   էր,  որին թողել   էր    Երեւանում:  

Նրանց   կարճ    համբույրի   զորությունը    ուժեղ    էր:   Քրիստիկը   միշտ    ուժեղ   էր   նույնիսկ   դպրոցում    դասարանի   տղանների   համեմատ,   շատ   խիստ   էր,  թույլ    չէր    տալիս,   որպեսզի   անգամ փորձեին   կատակներ    անել   իր    հետ,  եւ   ուր   մնաց    թե   որեւէ    մեկը   համարձակվեր   համբուրել   իրեն,   իսկ  հիմա   զգաց  առաջին  համբույրի   զորությունը:

Տիգրանը   ու   քույրը   հրաժեշտ   տվեցին   նրանց   եւ   դուրս  եկան   փողոց:     Տիգրանը   լուռ   քայլում   էր,   քույրը   փորձում    էր   չխախտել   լռությունը,   սպասելով,   որպեսզի    առաջինը    եղբայրը խոսի,  « Աստված    իմ   եղբայրս    ինչքան    է   փոխվել » — մտածում   էր   քույրը, — այո    երեւի   դաժան   ժամանակները    ու  պայմաններն    էր   նրան    այդպես    դարձրել    լրջախոհ   դարձրել:   Ընդամենը  Տիգրանը    երեկ    էր    վերադարձել   ու    այսօր   էլ   առաջին    օրն   է   ինչ   քրոջը   տեսնում   է,   ինը   ամիսների   բացակայությունից    հետո     խոսալու   շատ   բան    կար,   սակայն   չգիտես   թե   եղբայրը    ինչու    լռում    է...

Նրանք   համարյա   թե    ողջ   ճանապարհին   լռեցին:    Տիգրանը   կարծես     մտքերով    էր   ընկած,   ինչ   որ   տարօրինակ    բան    էր  կատարվում    նրա    հետ:  Նրանք    հասան    տուն,  նրանց    այցելած   հյուրերը    անհամբեր  սպասում    էին    Տիգրանին:    Տիգրանի   գալուն,   համարյա     թե   ողջ    թաղամասի    բնակչությունն    էր   սպասում:  

Եւհիմա   բոլոր   հյուրերը    եւ    հարեւանները    նրա   վերադարձի   առիթով    էին    հավաքվել    իրանց   տուն:   Այդ   խնջույքը  Տիգրանի  վերադարձի    առիթով   էր,   բոլորը     գալիս   էին   Տիգրանի   մորը   աչքալուսանք    տալու,   մայրը    միայն   ուրախության     արցունքները   աչքերին   կմկմալով     հազիվ    շնորհակալություն   էր    հայտնում   նրանցից:  Այցելող   հարեւանների   հոսքը    չէր    դադարում,  գալիս    էին    անգամ    հարեւան   շենքերի   հարզանները:  Տիգրանի    գալուստի    լուրը     տարածվել    էր   ողջ  թաղամասում:   Եկել    էին    Տիգրանի   ընկերները   եւ   դասընկերները…

 

 

 

                                                                                    4

Առավոտյան   Տիգրանը    իր   ընկերոջ     հետ   պետք   է   գնար    եկեղեցի,   նրանք  դեռ     հայրենի   քաղաքից   հեռու   էին,   երբ   միասին   երդվեցին   ու   խոստացան,   ողջ     ու     առողջ   վերադառնալուց    հետո    ամպայման   կգնան  եկեղեցի    մոմ    վառելու:  Խոստացել    էին   որ   կայցելեն   մի  քանի   եկեղեցի,   որպես   հարգանքի   տուրք   մատուցեն    իրենց     ընկերներին:

Տիգրանը   շուտ   արթնացավ   նախաճաշեց   վերցրեց   հեռախոսախողը   եւ   սկսեց   հավաքել   Քրիստինեի   հեռախոսահամարը:

Ալյո՜, — լսափողում   լսվեց    քնաթաթախ   Քրիստինեի   ձայնը,

Այդ    քնա՞ծ    ես, — զարմացած   հարցրեց   Տիգրանը,

Այո՜, — հազիվ   արտասանեց   նա,

Կներես,   որ    արթնացրի, — ներողություն   խնդրեց   Տիգրանը, — հիմա   դու   ազա՞տ    ես, — հարցրեց   նա,

Իսկ    ինչու՞    ես     հարցնում

— Ուղղակի    ուզում    էի    քեզ   տեսնել, — կարճ    ասաց   նա,

Այո՛,   ես    տանն    եմ, — սթափվեց    աղջիկը, — Տիգրան   իսկ   ե՞րբ   կգաս

Լա՜վ   քիչ   հետո    ձեր   տանը   կլինեմ, — խոստացավ   Տիգրանը   եւ    լսափողը  դրեց,

Տիգրանը   շտապում   էր   ժամ    առաջ    շուտ    տեսնել    Քրիստիկին,  երեւի   նույնն    էլ    զգում    էր     Քրիստինեն,    քանի    որ    երկար   բաժանումը   մի   տեսակ   ավելի     էր    մտերմացրել    նրան     Տիգրանի    հետ,    աղջկա   նրա   ամենօրյա     երազանքները    կապված    էր   նրա    հետ:   Այդ   փոքրիկ   ռոմանտիկ    աղջնակը    իր    սրտում   զգացել    էր    Տիգրանի    սերը,   անգամ   նա    դա   խոստովանել   էր,    դեռ     իրենց    բաժանումից    մի    քանի    օր   հետո,    երբ   Տիգրանը    արդեն    հեռվից     հեռաձայնել    էր    նրան:

Տիգրանը   տարիքով    Քրիստինեից    բավականին    մեծ    էր,   ու   սիրո    հարցում  բավականին    փորձ    ուներ,    լավ    հասկանում    էր    այդ    տարիքի   աղջիկների   պահանջը:    Քրիստիներ   հասակակից    աղջիկների    մի    մասը     երազում     էին   մաքուր    ու    նվիրված     սեր,  իսկ    մի   մասն    էլ   հարուստ    կամ   փողով  ձյաձաներ,   կամ     էլ   արտասահման   գնացող   տղաներ,    որոնք    հետագայում   կարող    էին    ապահովվել   իրենց    նյութական    պահանջները:

Տիգրանը   լավ    հասկանում     էր,    որ    Քրիստինեն    նյութականի   ետեւից   ընկնող   աղջիկներից   չէր,    եւ    երբեք    հարստությունը   փայլը    նրան    չեն   կարող   գերել:

Տիգրանը    սեղմեց    դռան   զանգի   կոճակը,

Հիմա՜, — ներսից    լսվեց   Քրիստինեի   ձայնը,   երեւում   էր,   որ   նա   դեռ    վեր    չի     կացել   տեղերից.    Քիչ   անց    բացվեց    դուռը,   Քրիստինեն    խալաթով   էր,

— Ի՞նչ   է,   դեռ    չես    արթնացե՞լ, — զարմացավ   Տիգրանը,   մտնելով    ներս,   նայեց    շուրջը,   իսկ    տատիկդ   որտե՞ղ    է...

Չգիտեմ, — ճմրթվելով    քնաթաթախ    պատասխանեց    նա,

Դու՛   տանը   մենա՞կ    ես, — խորամանկ   ժպտաց   Տիգրանը,

Այո՜, — միամիտ     ասաց    նա,    Տիգրանը   կարծես   թե   այդ   պահին   էր   սպասում,   ամուր   բռնեց   նրա   մեջքը    ու   քաշեց   դեպի   իրեն:

Աղջիկը   քնաթաթախ   չհասկացավ    թե   ինչ   կատարվեց,   Տիգրանի   շուրթերը  հպվեցին    իր    շուրթերին:    Տիգրանը  ցանկանում     էր   աղջկա   շուրթերից   ստանալ   իրենց    բաժանման   ամիսների   ողջ    կարոտը:  

 

 

 

                                                                                                 5

Քրիստինեն   կարծես    չէր   կարողանում   տիրապետել   իրեն,   միայն    կարողացավ    ձեռքերով   ամուր    գրկել    նրա   պարանոցը,   որպեսզի   վայր   չընկնի:

Նրանք    բավականին    երկար    մնացին   գրկախառնված,   Տիգրանը   ագահորեն    համբուրում   էր    նրա    այտերը,   ճակատը   եւ   գեղեցիկ    սիրով    լեցուն    շրթունքները:    Աղջիկը   կարմրել    էր   կարծես    ամաչում     էր   իր    արածից:

Քրիստի՛կ,   մի    բան    ասե՞մ, — հարցրեց    Տիգրանը,   կամաց    թողնելով   նրան,

— Լսու՛մ    եմ, — հազիվ   արտաբերեց   Քրիստինեն,   նա   դեռ     համբույրի   ազդեցության    տակ     էր,    գլուխը   պտտվում     էր,    ոտքի   վրա    հազիվ    էր   կանգնում,   ծնկները    ծալվում    էին:    Տիգրանը   դա   զգաց    ու    նորից    բռնեց   աղջկա   մեջքը    եւ    զգույշ    ուղեկցեց    դեպի   մահճակալը,

— Քիստիկ,    նստի՛ր,   հիմա    ջուր   կբերեմ, — ասաց   նա    եւ   արագ   գնաց   խոհանոց,   վերադարձավ   ջրով   լի    գավաթը   ձեռքին, — հիմա   խմի՛ր, — պատվիրեց    նա,

Չէ՜    Տիգրան,   շորհակալ    եմ Ծարավ   չեմ, — հրաժարվեց    աղջիկը,

Ծարավի   համար    չեմ    ասում, — ժպտաց   Տիգրանը,    նա    կարծես    գոհ   էր   կատարվածից,   Տիգրանը    հասկանում   էր,   որ    այդ    վիճակում    են    հայտնվում   միայն    առաջին   անգամ   համբուրը   վայելող   աղջիկները, — Քի՛ս   գլուխդ   պտտվու՞մ    է, — հարցրեց    նա,   եւ    երկու    ձեռքերով   քնքուշ   բռնելով   աղջկա   գլուխը,   նայեց    նրա    աչքերին,   կարծես   ցանկանալով    աչքերի   միջով   թափանցել   միամիտ   աղջկա   հոգու    խորքը:

Ըհ՜ը

Հազիվ     արտաբերեց   նա,   գլուխը   մոտեցրեց    տղայի   գլխին:  

Նա    լռում    էր,   բարձր    լսվում    էր   աղջկա    սրտի   արագ   բաբախումները,   այդ   վիճակում    նա   մնաց    երկար    հետո   կարծես    սթափվեց,   իր    արածից.

— Դե՜,   հիմա   լավ    ե՞ս, — անհանգստացավ   Տիգրանը,

— Հա՜,   հիմա՛   մի   քիչ    լավ    եմ, — շշնջաց   աղջիկը,   անհարմար   զգալով   ոտքի    կանգնեց, — կներե՛ս...  Հիմա   անկողինը    պետք    է    հավաքեմ:

 Ես    արագ

Ավելացրեց     նա   ու   սկսեց   հավաքել   բաց   անկողինը, — հա՜,   Տիգրան   իսկ   ինչ    ասեցի՞ր    լավ   չլսեցի...

Բայց   ես    բան   չեմ   ասել, — ծիծաղեց   Տիգրանը,   հետո   զգալով   իր   սխալը,   փորձեց   շտկել   սխալը. — Քրիստիկ   ճիշտն   ասած   ուզում   էի   ասել,   որ   քո   շուրթերը   գեղեցիկ   են   եւ   շատ   հաճելի...

Քրիստինեն   կարմրեց   ոչինչ   չասաց   միայն   ամոթխած   ժպտալ:  

Աղջկա   արագ   շարժումներից   երկար   մազերը   թափվում   էին   դեմքին,   կարծես   ամոթից   ուզում   էր   թաքցնել   իր   հայացքը:

Քի՛ս   ուզում   եմ   ընկերոջս   հետ   գնալ   եկեղեցի,   կցանկանա՞ս   մեզ    ուղեկցել...

Իհարկե՜…  Ուրախ   կլինեմ    ընկերկցել   ձեզ…

Աառանց    երկարացնելու   համաձայնվեց   նա,

— Քրիստիկ   ջան   ես   խոստացել   եմ   վերադառնալուց   հետո   մոմ   վառել   եկեղեցում...

— Տիգրան   ե՛ս    նույնպես   խոստացել   եմ,   երբ   դու   վերադառնաս, — ասաց   նա,

Ուրեմն   ավելի   լավ, — ուրախացավ   Տիգրանը   եւ   նայեց   ձեռքի   ժամացույցին,   ժամացույցի   սլաքները   ցույց    էին   տալիս   ժամը   տասը, — Քրիստի՛կ,   ընկերս   պետք   է    մեզ   սպասի   մոտակա   մետրոյի   կայարանում...

Հիմա   արագ   կհագնվեմ, — ասաց   Քրիստինեն, — հա՜   կուզենա՞ս   սուրճ  սարքեմ...

Ո՛չ,   շնորհակալ   եմ,   թող   մնա   երբ   կվերադառնանք…

Հրաժարվեց   Տիգրանը,

— Ինչպես    կուզես…  Բայց  կարող   եմ  արագ  պատրաստել,  մինչեւ  դու   սուրճդ   կխմես,  ես  արագ  կհագնվեմ

— Լա՜վ…   Եթե   այդպես   է   ես   համաձայն   եմ, — համաձայնվեց   նա:

Նրանք    գնացին   խոհանոց,   Քրիստինեն   սուրճ   էր   պատրաստում,  Տիգրանը  կրքոտ    հայացքով   հետեւում  էր   նրա  շարժ   ու   ձեւին,   աղջիկը   նկատել  էր  սակայն  միայն   ժպտում  էր,  այդ  կարոտի  հայացքն  էր,  որով    հիմա  ուզում   էր  հագենալ: 

 Աղջիկը   սուրճը   քաղցրավենիքի   հետ   դրեց   սեղանին   ու   արագ   հեռացավ:

 Մինչ   Տիգրանը   խոհանոցում   իր   սուրճն   էր   վայելում,  նա  արագ   հագնվեց  ու   հարդարվեց:

 

                                                                              6

Քրիստինեն   զուգված   զարդարված   մտավ   խոհանոց,   նոր    հարդարված  վիճակում   կարծես  նոր   տեսք   ստացավ:   Նրա   թուխ   մաշկին   սազում   էր   սպիտակ   գույնը,  Ճերմակ   բաց   ուսերով   վերնաշապիկը   ամուր   գրկել   էր   նրա   գեղեցիկ   կազմվածքը,  ներքեւում   ջինսե   երկար   կիսաշրջազգեստ   էր,   բարձր   կրունկներով   կարմիր   կոշիկները   նրա   կառուցվածքը  ավելի   սլացիկ   էին   դարձնում:

Տիգրանը   զարմացած   եւ   հմայված   նրան   էր   նայում,

— Դե՜   ինչ   Տիգրան  ես   պատրաստ   եմ  Կարող   ենք    գնալ...

Ուրախ   ասաց   աղջիկը,

— Քրիստի՛կ,   եթե   համբուրեմ   շուրթերդ   կարո՞ղ   է   պամադա   լինեմ, — կատակեց   Տիգրանը,

— Զգուշացնու՛մ   եմ   շրթներկս   քիմիակա՛ն   է, — նախագուշացրեց   աղջիկը,

— Իսկ   ի՛մ   կարծիքով   ո՛չ, — եղավ   պատասխանը,   Տիգրանը   կանգնեց  նստած   տեղից   զգուշությամբ  բռնեց   նրա   կոնքերից   ու  շրթունքները   կամաց   հպեց   նրա   շուրթերին, — ի՞նչ   է  «կլուբնիչնի »   է, — հարցրեց  նա,

— Ճիշտ   կռահեցի՜ր   ելակի՛   է...

Ծիծաղեց    նա,

Ի՞նչ   է,   չլինի    թե   պամադա   եղա, — հարցրեց   Տիգրանը,  աղջիկը  պայուսակից   հանեց   թաշկինակը   ու   սրբեց   նրա   շրթունքները,

— Տիգրան   ի՞նչ   է   չենք   ուշանու՞մ...

Հիշեցրեց   նա,   Տիգրանը   նայեց   ձեռքի   ժամացույցին,

Ճիշտ   որ,   արդեն   ժամանակն   է,   դուրս   գանք, — համաձայնվեց   նա,

Նրանք   դուրս  եկան  տանից,  հատելով   Լենինի   պողոտան  քայլեցին  Սվերդլովի   փողոցով   դեպի   Հանրապետության  հրապարակ,

— Տիգրա՛ն,   քաղաքին   կարոտե՞լ   ես, — հարցրեց   Քրիստինեն,   Տիգրանը   ծիծաղեց,

Այո՜   իհարկե, — հաստատեց  նա, — կարոտ   ասացիր   հիշեցի...  Քրիստիկ  լսի՛ր,   այդ   ճի՞շտ   էր,   որ   դու   կարոտում   էիր   ինձ...

Ըհը՜, — նա   շիկնեց,   կարծես   ամաչեց   իր   ասածից,

Քույրս   պատմել   է,   որ   գրեթե   միշտ   այցելում   էիր   իրենց...

Այո՛…  Տիգրան   հաճախակի   էի   այցելում,   դու   շատ    լավ   քույրիկ   ունես, — հաստատեց   նա, — իսկ   երեխանները,   ուղղակի   հրաշք   են,   երբ   գնում   էի   նրանց    տուն,   ամեն   անգամ   վերադառնալուց    նրանք    ետեւիցս    լացում   էին,   մանավանդ   փոքրը`   Նարեկը...

Շնորհակալություն,   Քիս   ջան, — ասաց   Տիգրանը,   ու   կրքոտ   աչքերով   նայեց    աղջկան,

Ի՞նչի   համար, — զարմացավ   աղջիկը,

Ամեն   ինչի՛…  Նրա   համար,   որ   սպասել   ես

— Տիգրան   գիտես   ես   չէի    կարող   չսպասել   քեզ, — դժգոհեց   նա, — իմիջիայլոց    դու՛ խոպան   չէիր   գնացել...

Այո՜,   դու՛   ճիշտ    ես   ասում   սիրելի՛ս,   բայց   դա    ոչ    մի    նշանակություն   էլ   չունի,   սպասողը    սպասում   է,   չսպասողը   ոչ...

— Սակայն   ես   այդ   մարդկանց   տեսակին   չեմ   պատկանում,   ինձ   համար   նշանակություն    ունի,   ես   քեզ   չէի   կարող...

Տիգրանը   ուրախ    էր,   որ   Քրիստիեն   կարողանում   էր   անկեղծանալ   եւ   ընդունել    իրեն   ինչպիսին   կա   ինքը:

Տիգրանը   առիթը   բաց    չթողեց   պատմելու,   իր   պատանեկության  տարիների   հիշողություններից    մեկը:

 

                                                                             7

— Քրիստիկ    իմ   մանկական   ընկերներից   մեկը`   Գեւորգ,   որը   նաեւ   իմ   համադասարանցին   էր,   սովորում    էինք   10 - ի  Բ -ում:    Նա    դասարանում   սիրահարվել   էր   մեր   զուգահեռ   դասարանի   տասի   Գ-ում   աղջիկներից   մեկին`   Մարկոսյան    Գայանեին…  Տղան    սիրահարվել   էր   ու    խելագարվում   էր   նրա   համար,   եւ   գրեթե   ողջ   օրը   անց   էր   կացնում   Գայանեի   շենքի   բակում   գտնվող   փոքրիկ   տաղավարում,   մենք   էլ   ընկերներով   միանում   էինք   Գեւորգին,   որպեսզի   նա   մենակ   չմնա   այնտեղ:

Մի   խոսքով  կարճ  պատմեմ, — շարունակեց   Տիգրանը, — Ճիշտն  ասած  Գեւորգը   սկզբում  Գայանեի   ճաշակով   չէր,   սակայն   հետո  սկսեց   ընկերություն    անել,  ու   բավականին   երկար   տեւեց  նրանց   ընկերությունը,  նույնիսկ    մենք   դպոցը    ավարտեցինք,  բայց   նրանք   դեռ   շարունակում  էին   իրենց   մտերմությունը:

Հետո  եկավ  Գեւորգի  բանակ   գնալու  ժամանակը  Գայանեն  խոստացավ    սպասել    Գեւորգին   մինչեւ   նրա   վերադարձը:  

Գեւորգին   զորակոչեցին   բանակ    եւ   տարան   Տաշքենտի  դեսանտային   զորամասներից   մեկը,  մեկ   ամիս    անց,  ինձ  նույնպես   զորակոչեցին:  Ես   Հեռավոր  Արեւելքում    էի   ծառայում, սակայն  միշտ   նամակագրական   կապի   մեջ  էի   թե    Գեւորգի   հետ,   եւ    թե    նրա    փոքր   եղբայրը`   Արթուրի:  Մեր   երեքի  նամակագրական   կապը   չէր   ընդհատվում:

Արթուրը   գրում   էր   Երեւանից,   իսկ   Գեւորգը   Տաշքենտից:  

Մի   քանի   ամիս   հետո   Գեւորգին   տեղափոխում   են  Աֆղանստան

Երեւի  դու՛   լսած   կլինես   թե   այդ   տարիներին   ինչեր   էր   կատարվում  այդ   հեռավոր   երկրում, — Տիգրանը   մի    պահ  լռեց,  կարծես    ինչ  որ  բան   էր   ուզում   վերհիշել   հետո   շարունակեց… — Այդ   ժամանակ   Աֆղանստանում   իսկական     պատերազմ    էր,   կատաղի   մարտեր   էին    գնում   մոջահեդների   դեմ,  ամեն   օր   միայն  Սովետական   զինվորների    դիակներ    էին   բերում   « Черный   ворон   կամ   Груз   200 »  եւ   հանկարծ   մեկ  օր   Գեւորգի   եղբորից`  Արթուրից   նամակ   եմ   ստանում,  նա    գրում   էր    թե   Գայանեն   ամուսնացել  է  ինչ   որ   մի   տղայի   հետ:  

Այդ   լուրը   ցնցեց   ինձ…   Քրիստիկ   դու   պատկերացնու՞մ   ես   Գեւրգի   վիճակը,  նա   պատերազմում   լսում   է    իր   սիրած   աղջիկը,   որը    խոստացել   է   սպասել,   ամուսնացել   է 

Ու   ի՞նչ   ես   կարծում,   Գեւորգը   կարող    էր   նորմալ    ընդուներ  այդ   լուրը:   Իմ   կարծիքով   դա    բառիս   բուն    իմաստով  դավաճանություն   է...

Տիգրանը  հուզված  էր   եւ  բարկացած,  իսկ   Քրիստիկը   լուռ   լսում   էր,

— Տիգրան   ճիշտն   ասա՛,   եւ   դու՛   կարծու՞մ    էիր,   որ    ես   էլ   Գայանեի    նման   ապերախտ   կլինե՞մ, — դժգոհ   հարցրեց   Քրիստինեն,

Ո՛վ   գիտե՛,   մեծ   աշխարհ   է...  Բանն   այն    է,   որ   ես   եւ   Գայանեն   երկար    տարիներ   սովորել   ենք   նույն   դասարանում   եւ   շատ   լավ   էի   ճանաչում   նրան...  Սակայն   ինչպես   դու՛   ասացիր   ապերախտ   գտնվեց…

Նրանք   հատեցին   Աբովյան    փողոցը   եւ   դուրս   եկան  Հանրապետության    Հրապարակի  յոթ  աղբյուրների  մոտ,

 

                                                                            8

— Տիգրան    ե՛ս    Գայանեի   նման   չե՛մ, — վիրավորվեց   աղջիկը,

Ես   դա   գիտե՛մ, — ժպտաց   Տիգրանը, — լա՛վ,    կարելի   է   թեման   փոխել,   շատ    տխուր   թեմա    է, — առաջարկեց   Տիգրանը, — Քրիստիկ   գիտես   ես    Երեւանի   ա՛յս    աղբյուրների   ջուրը   շատ   եմ   սիրում, — թեման   փոխեց   նա,   մոտենալով   խմեց   աղբյուրից, — սառն   է,   ու   շատ   անուշ, — ավելացրեց   նա,

— Իսկ   որտե՞ղ,   ես   պայմանավորվել   ընկերոջդ    հետ, — հարցրեց   Քրիստինեն,

Մետրոյի   մուտքի   մոտ, — նրանք    քայլեցին   դեպի   մետրոյի   կայարան:

Ինչպես   միշտ   այստեղ   բազմամարդ   էր,  անցուդարձը    այստեղ   գրեթե   չէրդադարում,   փողոցային   գրքավաճառները   ինչպես   միշտ,  գետնին    փռած    վաճառում    էին    իրենց    գրքերը:  

Նրանք    թեւանցուկ   իջան   դեպի   մետրոյի   մուտքի   թաքնված   շատրվանները:  

Տիգրանի   ընկերը`   Սամվելը    այստեղ   էր,   երեւի   պայմանավորված    ժամից    շուտ   էր   եկել:  Տիգրանը   գրկախառնվեց   ընկերոջ    հետ:

— Դե՜,   եղբայր    ինչպե՞ս   ես, — ժպտաց   ընկերը,

Ինչպե՛ս    տեսնում    ես   Սամվել   ջան... — Ուրախ   պատասխանեց   Տիգրանը, — Սամվել    ծանոթացի՛ր,   խնդրեմ   սա՛   Քրիստիկն   է, — ներկայացրեց   ընկերուհուն,   Սամվելը    պարզեց   ձեռքը   ու   կամաց   սեղմեց   աղջկա   պարզած   ձեռքը,

— Շա՜տ   ուրախ   եմ,   Սամվե՛լ, — ներկայացավ   նա, — այո՜   իսկապես   գեղեցիկ   եք...   

Հաճոյախոսեց   նա,

— Շնորհակալությու՜ն:  Գիտե՞ք   ես   ճիշտն   ասած   ձեզ    այդպես   էլ պատկերացնում    էի…   Տիգրանը   այնքան    էր    ձեզանից   պատմել,   որ   առանց   տեսնելու   էլ   արդեն   պատկերացնում     էի, — ասաց   Քրիստինեն,

Սիրելի   Քրիստինե   իսկ    ինձ   ձեզանից     է   պատմել, — ծիծաղեց  Սամվելը, — նա    ոտքից   մինչեւ   մազերի    ծայրը     քեզ   է   սիրահարված,   այնտեղ   եղած ժամանակ   միշտ    Ձեզանից    էր  պատմում,  նույնիսկ    ձեզ     չճանաչելով  հանդերձ,    սակայն   նրա     պատմածներից   արդեն   պատկերացնում    էի   թե   ինչպեսին    եք:  Ամեն  օր,   ամեն    ժամ    գրեթե   միշտ    ձեր   մասին    էր   պատմում, — Քրիստինեն   շիկնեց,

— Դե՜   ի՛նչ   գնա՞նք, — առաջարկեց    Տիգրանը,   Քրիստինեն   թեւանցուկ   արեց Տիգրանին,    նրանք   քայլեցին    դեպի    Աբովյան   փողոց.

Գիտե՞ք   դուք    շատ   լավ,   սազական   զույգ    եք, — ասաց   Սամվելը,  Քրիստիկը    շոյված    զգաց    այդ    հաճոյախոսությունից,

— Ա՛յս   քաղաքը   իմ   սիրած   քաղաքն    է,   եւ   այս՛   փողոցը՛   ամենասիրածը, — ասաց   Տիգրանը,

Քրիստի՛կ,   ինձ    թվում    է   դուք   ամենաերջանիկ    աղջիկն   ես,   որ   Տիգրանի   նման   ընկեր    ունես,   նրա    նման    տղաներին   կարելի    է    հիմա   մատների    վրա    հաշվել:   Խոստովանում   եմ,   եթե   ես   աղջիկ   լինեի   միայն  Տիգրանին   կընտրեի, — նրանք   ծիծաղեցին,

— Փա՜ռք   քեզ   Աստված,   ի՛նչ   լավ    է,   որ   դու   աղջիկ   չես, — կատակեց Տիգրանը, — երեւի   շատ   տգեղ   աղջիկ   լինեիր:   Ինչպես   ասում   են   տու՛նը    մնացած    օրիորդ…

 

                                            9

Քրիստիկը    լսում   էր   երկու    ընկերների    կատակները   ու   ծիծաղում   էր,   առանց   այն    էլ,    նրա   տրամադրությունը   շատ   բարձր    էր,   մեկ   այն,   որ   Տիգրանը   վերադարձել    էր,   մյուսը,   որ   Սամվելի   գովքն    էր   հաճելի   Տիգրանի    հասցեին:   Նրանք  քայլելով   հասան   Աբովյան    եւ   Թումանյան  փողոցների    խաչմերուկներին,   թեքվեցին   ու   մտան   Թումանյան    փողոց,

— Այսօ՛ր   շատ    լավ    եղանակ   է, — ասաց   Սամվելը,

Այո՜...   Իսկապես,    իսկը   մեզ   համար   է, — համաձայնվեց    Տիգրանը, — Քրիստի՛կ    դու   գիտե՞ս,   որ   Տիգրանը   շատ    խանդոտ   երիտասարդ   է,  ու   որպես    հարազատ    մարդ   քեզ   խորհուրդ   կտաի   հաշվի   առնել   այդ    փաստը:   Ես   Տիգրանին   շատ  լավ   եմ   ճանաչում,   նույնիսկ   նրա    հարազատ   մայրը, նրան   այդքան    լավ    չգիտի,   որքան   ես,    շատ   անգամ    եմ   ես   հարցրել  քեզանից,    նա    շատ   էր   մտածում   քո   մասին,  մտածում    էր,   որպեզի   քեզ  հետ   հանկարծ   վատ    բան   չպատահի:   Նաեւ    կարող   եմ   վստահ   ասելել,   որ    նման    ոխերիմ,   վրիժառու    թշնամի    չկա,   նա    կարող    է   իրեն    հասցրած    վիրավորանքը    չմոռանալ